የዑማው ተስፋ ከፍ ያለ ዓላማና ትልቅ ትጋት ያላቸው ሰዎች ናቸው

“የዑማው ተስፋ… ትልቅ ሕልምና ከፍተኛ ትጋት ያላቸው ሰዎች ናቸው!”

አንድ ሰው የሚደርስበትን ደረጃ ብዙ ጊዜ የሚወስነው ያለው ችሎታ ብቻ አይደለም፤ ያለው ዓላማ፣ ሕልም፣ ትጋትና ተስፋ ነው።

ታላላቅ ሰዎች ታላቅ ሕልም ነበራቸው፤ ሕልማቸውንም በትጋት፣ በዕውቀትና በትዕግሥት ወደ እውነታ ቀይረዋል።

የካፉር አል-ኢክሽዲ ታሪክ፦ ሕልም የሰውን ዕጣ ፈንታ ሊቀይር ይችላል

ካፉር አል-ኢክሽዲና ጓደኛው ጥቁር ባሮች ነበሩ። በዚያን ጊዜ የግብፅ ገዥ ወደነበረው ኢብን ጡሉን ገበያ ለመሸጥ ተወሰዱ።

ሁለቱ ተቀምጠው ሲወያዩ እያንዳንዳቸው የወደፊት ምኞቱንና ሕልሙን ሌላውን ጠየቀ።

ጓደኛው፦

“ምኞቴ ለአንድ የምግብ አብሳይ እንድሸጥ ነው፤ ከዚያም የምፈልገውን ምግብ እየበላሁ ከረሃብ እረካለሁ።”

ካፉር ግን እንዲህ አለ፦

“እኔ ግን መላዋን ግብፅ እንድገዛ እመኛለሁ፤ እኔ እያዘዝኩ ሰዎች እንዲታዘዙኝ።”

ከጥቂት ቀናት በኋላ ጓደኛው ለአንድ ምግብ አብሳይ ተሸጠ፤ ካፉር ደግሞ ለአንድ የግብፅ ጦር አዛዥ ተሸጠ።

ከጥቂት ወራት በኋላ አዛዡ የካፉርን ብቃት፣ ብልሃትና ብርታት ተመለከተና ወደ እሱ አቀረበው። ከዚያም የካፉር ጌታ ሲሞት እርሱ ቦታውን ተካ።

በብልሃቱና በጥበቡ እየታወቀ ሄደ፤ በመጨረሻም የጦር አዛዦች መሪ ሆነ። በትጋትና በጥረት መቀጠሉን አላቆመም፤ በመጨረሻም ግብፅን፣ ሻምንና ሁለቱን የተቀደሱ መሬቶች ማለትም መካና መዲናን መቆጣጠር የቻለ ገዥ ሆነ።

አንድ ቀን ካፉር ከቀድሞ ጓደኛው አጠገብ አለፈ። እሱንም ከምግብ አብሳዩ ጋር በጥረት ሲሠራና በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ሲገኝ አየው።

ካፉርም ወደ አጃቢዎቹ ዞሮ እንዲህ አለ፦

“የእሱ ዓላማ ዝቅ ስለነበር ይህን የምታዩትን ሆነ፤ የእኔ ዓላማ ግን ከፍ ስለነበር ዛሬ የምታዩኝ ሆኜአለሁ። ሁለታችንም አንድ ዓይነት ትልቅ ምኞት ቢኖረን ኖሮ አንድ ዓይነት ዕጣ ፈንታ ይኖረን ነበር።”

ትልቅ ዓላማ ያላቸው ሰዎች የአንድ ሕዝብ ተስፋ ናቸው

ማንኛውም ሕዝብ ትልቅ ዓላማና ከፍተኛ ትጋት ያላቸው ሰዎችን ያስፈልገዋል። እነሱ የሕይወት ገንቢዎችና የወደፊት መሪዎች ናቸው።

በዱንያም ሆነ በአኺራ ከፍተኛ ትጋትና መልካም ዓላማ ያላቸው ሰዎች ታላቅ ዋጋ አላቸው።

አላህ ሱብሐነሁ ወተዓላ እንዲህ ይላል፦

“ከሙእሚኖች መካከል ያለ ምንም ሰበብ ተቀምጠው የሚቀሩትና በንብረታቸውና በነፍሳቸው በአላህ መንገድ የሚታገሉት እኩል አይደሉም። አላህ በንብረታቸውና በነፍሳቸው የሚታገሉትን ከተቀመጡት በደረጃ አበለጠ፤ ለሁሉም መልካምን ቃል ገብቷል፤ ታጋዮችንም ከተቀመጡት በታላቅ ምንዳ አበለጠ።”
(ቁርአን 4፥95)

የረሱል ﷺ ባልደረባ ረፊዓ ቢን ከዕብ ትልቅ ምኞት

አቡ ፊራስ ረቢዓ ቢን ከዕብ አል-አስላሚይ የረሱል ﷺ አገልጋይና ከአስሐቡስ-ሱፋ አባላት አንዱ ነበር።

ከረሱል ﷺ ጋር ማደር ነበር። ውሃቸውን ለውዱእ ያመጣላቸው ነበር።

አንድ ጊዜ ነቢዩ ﷺ፦ “ጠይቀኝ” አሉት።

እሱም፦ “በጀነት ከእርስዎ ጋር እንድሆን እጠይቃለሁ” አለ።

ነቢዩ ﷺ፦ “ከዚህ ውጭ ሌላ ነገር?” ብለው ጠየቁት።

እሱም፦ “ያው ነው የምፈልገው” አለ።

ከዚያም ነቢዩ ﷺ፦ “በብዙ ሱጁድ እኔን በዚህ ላይ እርዳኝ” አሉት።

ይህ ትልቅ ዓላማ ነው፤ ከፍተኛ ትጋትም ሰውን ወደ ጀነት ሊያደርስ ይችላል።

“ከከዋክብት በታች አትርካ!”

ታዋቂው ገጣሚ አቡ ፊራስ አል-ሐምዳኒ እንዲህ ይላል፦

“ከፍ ያለ ክብርን ለማግኘት ከተነሳህ፣
ከከዋክብት በታች ባለው ነገር አትርካ።
ምክንያቱም በትንሽ ነገር መሞትና በታላቅ ነገር መሞት አንድ ነው።”

ፈሪዎች ድካምን ደህንነት አድርገው ያያሉ፤ ይህ ግን የደካማ ባሕርይ ማታለያ ነው።

የዑመር ቢን ዐብዱልዐዚዝ ትልቅ ምኞት

የመልካም ኸሊፋ ዑመር ቢን ዐብዱልዐዚዝ ረሒመሁላህ እንዲህ ተብሎ ተዘግቧል፦

“እኔ በጣም የምጓጓ ነፍስ አለኝ። ከዱንያ አንድ ነገር ባገኘች ቁጥር ከእሱ የተሻለውን ትጓጓለች። በዱንያ ከከሊፋነት የተሻለ ነገር እንደሌለ በደረስኩበት ጊዜ፣ ነፍሴ ከዱንያ ሁሉ የተሻለውን ነገር መናፈቅ ጀመረች፤ እሱም ጀነት ነው።”

ይህ ታላቅ ዓላማ ምን እንደሚሠራ የሚያሳይ ድንቅ ምሳሌ ነው።

አቡ በክር አስ-ሲዲቅ እና የተረጋጋ ቁርጠኝነት

አቡ በክር አስ-ሲዲቅ رضي الله عنه ከሙርተዲዎች ጋር ለመታገል በቆራጥነት ቆመ።

ዑመር ቢን አል-ኸጣብ رضي الله عنه በአቡ በክር አቋም ተደንቆ እንዲታገስ ጠየቀው።

“በአላህ እምላለሁ፤ በሶላትና ዘካ መካከል ልዩነት የሚያደርግን ሁሉ እዋጋለሁ” አለ።

ይህ ቁርጠኝነት ከፍተኛ ዓላማ ሲኖር ሰው እንዴት በችግር ፊት እንደሚቆም ያሳያል።

የአብዱረህማን አድ-ዳኺል ትልቅ ምኞት

አብዱረህማን አድ-ዳኺል፣ “ጭልፊት ቁረይሽ” በመባል የሚታወቀው፣ ከአባሲዮች ሲሸሽ የሰሜን አፍሪካ ሰዎች እንዲቆይ እና እንደሚጠብቁት ጠየቁት።

“ከዚህ የበለጠ ከፍ ያለ ዓላማ አለኝ” አለ።

ከዚያም ወደ አንዳሉስ አቀና።

በኋላም አንዲት ቆንጆ ባሪያ ተሰጠችው። ተመለከታትና፦

“ይህች ልጅ በልቤና በዓይኔ ውስጥ ቦታ አላት። እኔ ግን በእሷ ምክንያት ከምፈልገው ትልቅ ዓላማ ብዘናጋ በእሷ ላይ በደል እሠራለሁ፤ ከዓላማዬ ይልቅ በእሷ ብጠመድ ደግሞ በዓላማዬ ላይ በደል እሠራለሁ። አሁን አልፈልጋትም” በማለት መለሳት።

ኑሩዲን ዘንጊ እና ከፍ ያለ ዓላማ

ኑሩዲን ማሕሙድ ቢን ዘንጊ ረሒመሁላህ ከፍተኛ ዓላማ ያለው መሪ ነበር።

የመስጂደል-አቅሷን ነፃ ማውጣት የሚል ትልቅ ዓላማ ነበረው። ኢስላማዊው ዓለም በዚያን ጊዜ በመከፋፈልና በውስጣዊ አለመግባባት ውስጥ ቢሆንም፣ እሱ ዓላማውን አልተወም።

ለዚያ ቀን የሚያስፈልገውን ኃይል አዘጋጀ፤ የጦር መሣሪያ ፋብሪካዎችን አቋቋመ፤ የተለያዩ የሙስሊም አገሮችን ለማቀራረብ ሠራ።

የመስጂደል-አቅሷን ሚንበርም ከአስርተ ዓመታት በፊት አዘጋጀ። ይህም ለወደፊቱ ነፃ ማውጣት ያደረገው ዝግጅት ነበር።

ከሞቱ በኋላ ደቀ መዝሙሩ ሰላሁዲን አል-አዩቢ ሥራውን ቀጠለ፤ በኋላም የመስጂደል-አቅሷ ነፃ ሲወጣ የኑሩዲንን ሚንበር በቦታው አስቀመጠ።

ይህ ታሪክ ትልቅ ሕልም ዛሬ ባይፈጸምም ለነገ መንገድ እንደሚያዘጋጅ ያስተምረናል።

አሕመድ ያሲን፦ እክል ዓላማን አይገድበውም

አሕመድ ያሲን በአካል እክል የነበረው ሰው ቢሆንም በዓላማውና በትጋቱ ብዙ ሰዎችን ማነሳሳት ቻለ።

ሕይወቱን እንደ መምህር ጀመረ፤ የሙስሊም ልጆችን በመልካም ትምህርትና አስተዳደግ ማሳደግ ላይ ትኩረት ሰጠ።

እክሉ ብቃት ያለው፣ ተለይቶ የሚታይና መሪ እንዳይሆን አላገደውም። ዋናው የሕይወት ምኞቱም አላህ እንዲወደውና እንዲያጸድቀው ነበር።

የአንድን ሕዝብ ዓላማ ማዳከም ከፈለግህ…

አንድን ሕዝብ ማዳከም ቀላል ነው።

በተጽዕኖ ቦታዎች፣ በኃይል ማዕከሎችና በጠንካራ የውሳኔ ቦታዎች ላይ ዝቅተኛ ዓላማ፣ ደካማ ትጋት፣ ተስፋ መቁረጥና የሽንፈት ስሜት የተሞላባቸውን ሰዎች ካስቀመጥክ፣ ሕዝቡን ከውስጥ ማዳከም ትችላለህ።

ስለዚህ ለልጆቻችንና ለወጣቶቻችን ትልቅ ዓላማ፣ ከፍተኛ ትጋትና ተስፋ ማሳደግ የሚገባን ታላቅ ኃላፊነት ነው።

ወጣቶችን በዓላማቸው መሠረት ሦስት ዓይነት መከፋፈል ይቻላል

ተስፋ የቆረጠ ወጣትዓላማው ዝቅተኛ ነው፤ ምኞቱም ትንሽ ነው። የራሱን ምኞት ለማሳካት ትጋት ቢኖረውም እንኳን የሚከተለው ዓላማ ከፍ ያለ አይደለም።
ሕልም ያለው ወጣትትልቅ ሕልምና ትልቅ ዓላማ አለው፤ ነገር ግን ሕልሙን ለማሳካት አይሠራም። በሕልሙ ውስጥ ብቻ ይኖራል።
ትልቅ ዓላማ ያለው ወጣትትልቅ ሕልም ያለው ብቻ ሳይሆን ለሕልሙ እቅድ ያወጣል፤ ይተገብራል፣ ይሠራል፣ ይጥራል፣ ይጸናል።
ይህ ነው ከፍተኛ ትጋት ያለው ወጣት።

የልጆቻችንን ዓላማና ትጋት እንዴት እናዳብር?

ይህ ቀላል ሥራ አይደለም። በተለይ በልጆችና በወጣቶች አስተዳደግ ውስጥ ከባድ ከሆኑ ሥራዎች አንዱ ነው። ግን የማይቻል አይደለም።

1. በአላህ መታመንና ዱዓ ማድረግ

ምንም እንኳን የትምህርትና የአስተዳደግ ዘዴዎች ጠቃሚ ቢሆኑም፣ ልቦች በአላህ እጅ ናቸው።

ስለዚህ ልጆችን በምታሳድግበት ጊዜ በአላህ ላይ መታመንንና ዱዓ ማድረግን አትርሳ።

2. መልካም ጓደኝነት

ልጅ መልካም ጓደኞች እንዲኖሩት አድርግ። ሲረሳ የሚያስታውሱት፣ ሲጀምር የሚያበረታቱትና ሲቸገር የሚረዱት ጓደኞች ያስፈልጉታል።

ከልጅነቱ ጀምሮ መልካም ማህበረሰብ ውስጥ አሳድገው።
ከመልካም ሰዎች ጋር እንዲተዋወቅ አበረታታው።
ጓደኞቹን ተመልከት።
ጥሩ ጓደኛ እንዴት እንደሚመርጥ አስተምረው።
ጓደኞቹን በቅርብ እወቃቸው።
ከእነሱ ጋር በጥቂት ተግባራት ተሳተፍ።
በትምህርትና በዕረፍት ጊዜ የጋራ ዕቅድ እንዲያወጡ አበረታታ።

3. ራሱን መቆጣጠርና ራሱን መገምገም አስተምረው

ከፍተኛ ትጋት ያለ ራስን መቆጣጠር አይመጣም።

ልጅህን የሚሠራውን ሥራ በየቀኑ እንዲገመግም፣ ግቦቹን እንዲመለከትና ራሱን እንዲያሻሽል አስተምረው።

ከባድ ሥራዎችን እንዳይፈራ አሠልጥነው።

4. ከትንሽና ከማይጠቅሙ ነገሮች ራቅ

ከፍተኛ ዓላማ ያላቸው ሰዎች ጊዜያቸውን በተራ ነገሮች አያባክኑም።

ረሱል ﷺ እንዲህ ብለዋል ተብሎ ተዘግቧል፦

“አላህ ከፍ ያሉ ነገሮችንና የክብር ነገሮችን ይወዳል፤ ዝቅተኛና ተራ ነገሮችን ይጠላል።”

ስለዚህ ልጅህን ጊዜውን በሚጠቅሙ ነገሮች እንዲያሳልፍ አስተምረው።

ኢማም አሽ-ሻፊዒ እንዲህ ያለ ጥበብ አለው ተብሎ ይነገራል፦

“ነፍስህን በእውነት ካልያዝካት፣ በሐሰት ነገር ትይዝሃለች።”

5. ከእሱ ጋር ዕቅዶቹን አውጣ

ጥሩ ዕቅድ የትጋትን ደረጃ ከሚያሳድጉ ነገሮች አንዱ ነው።

ስለወደፊት ዕቅዱ ጠይቀው።
ለእያንዳንዱ የሕይወት ደረጃ ዕቅድ እንዲኖረው አስተምረው።
ረጅም የዕረፍት ጊዜዎችን ያለ ዕቅድ እንዳያሳልፍ አድርግ።
ከእሱ ጋር የጋራ ግቦችን አውጣ።
የዕቅድ አወጣጥና የቅድሚያ ቅደም ተከተል አስተምረው።
ግቦቹ በቂ የሆነ ትልቅ ዓላማ እንዳላቸው አረጋግጥ።

6. በቤተሰብ ችግሮችና ዕቅዶች ውስጥ አሳትፈው

ልጅ የቤተሰቡ አካል መሆኑን እንዲሰማው አድርግ።

ቤተሰቡ በየጊዜው እንዲሰበሰብ አድርግ።
የቤተሰብ ችግሮችን ከልጆች ጋር ተወያይ።
ሀሳባቸውን ጠይቅ።
ትልቅ ዓላማ ያለውን ልጅ በምክክር አሳትፍ።
ችግሮችን ለመፍታት ሚና ስጣቸው።
የቤተሰብ ዕቅዶችን ከልጆች የግል ግቦች ጋር አገናኝ።

7. የታላላቅ ሰዎችን ታሪክ አብራችሁ አንብቡ

ልጆችና ወጣቶች የሚወዷቸውን ሰዎች መኮረጅ ይወዳሉ።

መጽሐፍ እንዲያነብ አበረታታው።
የታላላቅ ሰዎችን ታሪክ አብራችሁ አንብቡ።
የነቢያትን፣ የሰሐቦችንና የታቢዒኖችን ታሪክ አጥኑ።
በምግብ ጊዜና በዕረፍት ጊዜ ስለ ታላላቅ ሰዎች አውሩ።
አንድ ታላቅ ሰው እንደ ምሳሌ እንዲመርጥ አበረታታው።

8. የውድድር መንፈሱን አዳብር

ትልቅ ዓላማ ያላቸው ሰዎች ጤናማ የውድድር መንፈስ አላቸው።

በሚችለው ዘርፍ ከላቁ ሰዎች ጋር እንዲወዳደር አበረታታው።
በውድድሮች እንዲሳተፍ አድርግ።
ፈተናዎችን እንዳይፈራ አስተምረው።
ሲጥር አበረታታው።
ከሌሎች ጋር ብቻ ሳይሆን ከትናንትናው ራሱ ጋር እንዲወዳደር አስተምረው።

9. ችሎታውን እንዲያውቅና እንዲጠቀምበት እርዳው

ሰው ብዙ የተደበቁ ችሎታዎች ሊኖሩት ይችላል። ልጅህ ያለውን አቅም እንዲያውቅና በትክክል እንዲጠቀምበት እርዳው።

የግል ሕልሞቹን ለማሳካት ዕቅድ እንዲያወጣ አድርግ።
ፈተናዎችን እንዳይፈራ አበረታታው።
ከሌሎች ሰዎች ልምድና ምክር እንዲጠቀም አስተምረው።
ግቦቹን በግልጽ እንዲወስን አድርግ።
ራሱን እንዳይንቅ አስተምረው።
በየቀኑ ራሱን በመልካም ቃላት እንዲያበረታታ አስተምረው።

ራስህን እንደምታስብበት ሁኔታ ብዙ ጊዜ ትሆናለህ።

10. ማዘግየትንና ነገርን ወደ ነገ ማስተላለፍን አስወግድ

ማዘግየት የትልቅ ዓላማ አንዱ ታላቅ ጠላት ነው።

ልጅህን ከማዘግየት እንዲርቅ አስተምረው።

ለእያንዳንዱ ሥራ የመጨረሻ ጊዜ እንዲወስን አስተምረው።
“ነገ አደርገዋለሁ” የሚለውን ልማድ እንዲተው አስተምረው።
ራሱን እንዴት ማበረታታት እንደሚችል አስተምረው።
የሚያደርጋቸውን ሥራዎች በግልጽ እንዲያውቅ አድርግ።
ሁልጊዜ የሚያዘገያቸውን ሥራዎች አሁኑኑ እንዲጀምር አበረታታው።
ለመሥራት “ትክክለኛ ስሜት” እስኪመጣ እንዳይጠብቅ አስተምረው።
ውሳኔ ለመወሰን ጊዜውን እንዲያውቅ አስተምረው።

ትልቅ ሕልም አድርግ፤ ከዚያም ለእሱ ሥራ!

አንድ ዓለም አዋቂ ለብልህ ልጁ፦

“ልጄ ሆይ! በሕይወትህ ምን ዓይነት ግብ ለማሳካት ትፈልጋለህ? ከታላላቅ ሰዎችስ ከማን ጋር መመሳሰል ትፈልጋለህ?”

ልጁም፦

“እንደ አንተ መሆን እፈልጋለሁ አባቴ” አለ።

አባቱም እንዲህ አለው፦

“ልጄ ሆይ! እንዴት እራስህን እንዲህ አሳነስክ? ዓላማህን እንዲህ አሳነስክ? በወጣትነቴ እኔ እንደ ዐሊ ቢን አቢ ጣሊብ رضي الله عنه እንድሆን በልቤ ወስኜ ነበር። ከዚያም በትጋትና በጥረት ቀጠልኩ፣ እስከዚህ ደረጃ ደረስኩ። በእኔና በዐሊ رضي الله عنه መካከል ያለውን ርቀት ታውቀዋለህ። አሁን እኔን ብቻ ለመሆን ብትመኝ፣ በአንተና በእኔ መካከል ያለው ርቀት እኔና ዐሊ መካከል ካለው ርቀት ጋር እንደሚመሳሰል አታዝንምን?”

መደምደሚያ

ትልቅ ዓላማ ያለው ሰው ሁልጊዜ ትልቅ ሥራ አይሠራም፤ ነገር ግን ትልቅ ሥራ የሚጀምረው ከትልቅ ዓላማ ነው።

ስለዚህ ልጆቻችንን ትንሽ ሕልም እንዲኖራቸው አንገፋፋቸው። ትልቅ ዓላማ እንዲኖራቸው እናስተምራቸው፤ ከዚያም ለዚያ ዓላማ እንዲሠሩ፣ እንዲታገሉና እንዲጸኑ እናሠለጥናቸው።

የዛሬ ልጆች የነገ መሪዎች ናቸው። የነገ መሪዎችን ደግሞ ዛሬ እንገነባለን።

ትልቅ ሕልም ይኑርህ። ከፍ ያለ ዓላማ ይኑርህ። ከዚያም ለዓላማህ ሥራ!