{"id":132,"date":"2026-03-23T19:15:05","date_gmt":"2026-03-23T19:15:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/inni-nama-dura-maqaa-kabajamaa-amiira-muumintootaa-jechuun-yaamame-duula-keessatti\/"},"modified":"2026-03-23T19:30:01","modified_gmt":"2026-03-23T19:30:01","slug":"inni-nama-dura-maqaa-kabajamaa-amiira-muumintootaa-jechuun-yaamame-duula-keessatti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/inni-nama-dura-maqaa-kabajamaa-amiira-muumintootaa-jechuun-yaamame-duula-keessatti\/","title":{"rendered":"Inni nama dura maqaa kabajamaa &#8220;Amiira Mu&#8217;umintootaa&#8221; jechuun yaamame duula keessatti!"},"content":{"rendered":"\n<p>Sahaabaan hadiisni kun irratti naanna\u2019u kun sahaabaa guddaa dha. Hariiroon isaa Nabii Muhammad \ufdfa waliin baay\u2019ee cimaa fi dhihoodha. Akkasumas inni warra jalqaba Islaamummaa fudhatan keessaa tokko, warra seenaa amantii kana keessatti waan hedduu jalqaba ta\u2019an galmeessisan keessaa isa tokko.<br \/><br \/>Inni hariiroo kabajamtuu lama walitti qabaan Nabii Muhammad \ufdfa waliin. Tokko, inni ilma intala obboleettii abbaa ergamaa rabbiiti (ilma adaadaa isaati) dha; haati isaa Umaymah bint Abd al-Muttalib, isiinis adaadaa Nabii Muhammad \ufdfa ti. Gama biraatiin immoo inni soddaa ergamaa rabbiiti; obboleettiin isaa Zaynab bint Jahsh jaartii Nabii Muhammad \ufdfa turte, isiinis haadha mu\u2019miniintotaa keessaa isii takka.<br \/><br \/>Inni akkasumas gama jihaadaatii fi qindoomina waraanaa keessatti dursa qaba ture; inni nama jalqaba Islaama keessatti alaabaan (liwaa\u2019) itti kennamuu ture.<br \/><br \/>Inni sahaabaa kabajamaadha: Abdullah ibn Jahsh al-Asadi dha.<br \/><br \/>Abdullah ibn Jahsh al-Asadi yeroo dheertuu dura Islaamummaa seene; osoo Nabi Muhammad \ufdfa mana Daar al-Arqam bakka da\u2019waa itti godhe san hin dhaqin duraahuu Islaamummaa fudhate. Kanaaf inni warra jalqaba Islaamummaa fudhatan keessaa isa tokko, warra jalqaba alaabaa iimaanaa baadhatan keessatti ni lakkaa\u2019ama.<br \/><br \/>Yeroo Nabii Muhammad \ufdfa Muslimootaaf gara Madinah hijraa (baqannaa) godhuu hayyame\u2014amanti isaanii tikfachuuf jecha rakkoo fi cunqursaa Quraysh irraa dheessuuf\u2014Abdullah ibn Jahsh al-Asadi warra dura fudhatan keessa ture. Haa ta\u2019u malee, inni nama lammaffaa hijraa godhe ture; kan isa dura godhe tokko qofa, inni immoo Abu Salamaadha.<br \/><br \/>Hijraan isaaf waan haariya hin turre, yookaan muuxannoo haariya jireenya isaa keessatti hin turre; inni duraanuu maatii isaa keessaa gariin wajjin gara Al-Habasha hijraa godhee ture, amantii isaa tikfachuuf jecha cunqursaa irraa baqachuuf.<br \/><br \/>Garuu hijraan isaa gara Madinah bal\u2019ina caalaa fi bu\u2019aa guddaa qabdi turte; maatii isaa hunda\u2014ijoollee, firoota, dhiiraa fi dubartoota, gurguddoo fi xixiqqoo\u2014waliin ba\u2019e. Hanga manni isaa guutuun mana iimaanaa ta\u2019ee mul\u2019atutti, qabeenyi isaa immoo qabiilaa Islaamaa fakkaatee mul\u2019ate.<br \/><br \/>Akkuma isaan Makkah irraa ba\u2019anitti, haalli manneen isaanii ni jijjiirame; manneen sun duwwaa fi onnee nama nyaatu ta\u2019an, qilleensi keessa isaanii bubbisa, hulaan isaaniis sagalee sodaachisaa dhageessisuun sosso\u2019a, akka waan maatiin isaanii isaan dhiisanii deemanitti booyan fakkaatu.<br \/><br \/>Yeroo gabaabaa booda, hooggantoonni Quraysh keessaa gariin naannolee Makkah keessa naanna\u2019anii ilaaluuf bahan; Muslimoota keessaa eenyutu hafee fi eenyutu deeme adda beekuuf. Isaan Abu Jahl fi Utbah ibn Rabi&#8217;ah turan.<br \/><br \/>Yeroo Utbah ibn Rabi&#8217;ah manneen warra Banu Jahsh duwwaa fi qilleensi keessa isaanii bubbisu argutti, Abu Jahl tuqee akkana je&#8217;e: \u201cManneen isaanii duwwaa ta&#8217;ee jira; akka maatii isaaniitti booyu jiran fakkaatu.\u201d<br \/><br \/>Abu Jahl immoo itti deebisee, akka jabinaa fi akkasumas jibbiinsaan: \u201cEenyu ta\u2019aniiti isaan manneen isaaniitiis kan isaaniif booyan?!\u201d je&#8217;e.<br \/><br \/>Ergasii hojii isaa irra darbe; harka isaa mana Abdullah ibn Jahsh al-Asadi irratti kaa\u2019e. Manichi Makkah keessatti mana bareedaa fi qabeenyaan guddaa tokko ture. Innis keessa fi qabeenya isaa akkasitti ofii isaatii abbaa itti ta\u2019ee fayyadamuu eegale, akka qabeenyi kan isaa ta\u2019etti.<br \/><br \/>Yeroo Abdullah ibn Jahsh al-Asadi haala isaa Nabi Muhammad \ufdfa tti himu, Nabiin isa tasgabbeesse; bakka bu\u2019ummaan guddaan isaaf akka kennamu waadaa seeneef. Innis hayyee je&#8217;een: \u201cAkka hin gammadinitti, Rabbiin mana kana bakka busuun mana Jannataa tokko siif haa kennu?\u201d Inni immoo \u201cAammin\u201d je&#8217;e. Nabiinis \u201cInni siif ta\u2019ee jira\u201d je&#8217;een. Kana booda qalbiin isaa tasgabbooyte, onneen isaa immoo nagiya arkatte.<br \/><br \/>Inni Madiinaa keessatti tasgabbaa\u2019uu jalqabuun dura, rakkoo fi dadhabina hedduu isa mudateen booda boqonnaa argachuu hin dandeenye; qormaata guddaa tokko itti dhufe, kan jireenya isaa keessatti isaaf hamaa ture keessaa isa tokko.<br \/><br \/>Nabii Muhammad \ufdfa sahaabota isaa saddeet hojii waraanaa keessaa tokko, kan Islaama keessatti akka dura ta&#8217;aa ta\u2019uuf, filate. Isaan keessa Abdullah ibn Jahsh al-Asadi fi Sa\u2019d ibn Abi Waqqas turan. Nabiin sahaabootaan akkana je&#8217;e itti hime: \u201cAni isinirratti namoota beelaa fi dhugaatii irratti obsa qabaniin godhe\u201d je&#8217;een. San booda Abdullah ibn Jahsh al-Asadi isaan irratti amiirummaan kennamteef; inni nama jalqaba amiirummaa waraana Muslimoota irratti argate ture.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sahaabaan hadiisni kun irratti naanna\u2019u kun sahaabaa guddaa dha. Hariiroon isaa Nabii Muhammad \ufdfa waliin baay\u2019ee cimaa fi dhihoodha. Akkasumas inni warra jalqaba Islaamummaa fudhatan keessaa tokko, warra seenaa amantii kana keessatti waan hedduu jalqaba ta\u2019an galmeessisan keessaa isa tokko. Inni hariiroo kabajamtuu lama walitti qabaan Nabii Muhammad \ufdfa waliin. Tokko, inni ilma intala obboleettii [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-132","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135,"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132\/revisions\/135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ijabanaa.com\/afaanoromoo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}